Yêu cầu

Yêu cầu (Requirement) — phát biểu đã được hình thức hóa (lập thành tài liệu), mô tả chính xác những gì hệ thống phải đảm bảo, mức chất lượng hoặc các thuộc tính vật lý/vận hành mà hệ thống phải có, được diễn đạt sao cho có thể liên kết rõ ràng với nhu cầu ban đầu của người dùng và sau đó có thể kiểm tra (xác minh) được.

Các loại yêu cầu

Các loại yêu cầu:

• Yêu cầu chức năng: xác định những gì một phần tử cụ thể của hệ thống phải thực hiện.
• Yêu cầu độ chính xác: xác định các tham số định lượng của các chức năng tương ứng mà hệ thống thực hiện.
• Yêu cầu ràng buộc: xuất phát từ các hạn chế về chế độ vận hành, điều kiện môi trường, an toàn hoặc tuân thủ các quy định.
• Yêu cầu xác minh: đảm bảo mức độ tin cậy rằng hệ thống có các đặc tính đã định trong môi trường hoạt động thực tế.
• Yêu cầu giao diện: xác định các chức năng, đặc tính, dung sai và ràng buộc của tất cả các giao diện.
• Yêu cầu vận hành: xác định khả năng hoạt động vận hành của hệ thống và sự tương tác của nó với người dùng.

SMART

Để ghi nhớ các dấu hiệu của yêu cầu tốt, người ta sử dụng từ viết tắt SMART.

• Specific (cụ thể) — yêu cầu chỉ mô tả một chức năng hoặc đặc tính duy nhất của hệ thống, nêu rõ cái gì và tốt đến mức nào cần phải được thực hiện, mà không chỉ định cách thức triển khai.
• Measurable (đo lường được) — tham số được diễn đạt một cách khách quan: bằng con số, khoảng giá trị, dung sai hoặc tiêu chí có thể kiểm tra khác, cho phép xác nhận rõ ràng việc đáp ứng yêu cầu.
• Achievable (khả thi) — việc thực hiện là thực tế với các công nghệ, thời hạn và ngân sách hiện có, ở mức độ rủi ro chấp nhận được.
• Relevant (thích hợp) — yêu cầu phải phù hợp với cấp độ hệ thống đã chọn.
• Traceable (truy vết được) — yêu cầu có định danh duy nhất và nguồn gốc được ghi lại; nó liên kết logic với các yêu cầu cấp cao hơn và với nhu cầu đã sinh ra nó, đảm bảo khả năng truy vết hai chiều.

Tài liệu tham khảo

• ISO/IEC/IEEE 29148:2018 «Systems and Software Engineering — Requirements Engineering»
• ISO/IEC/IEEE 15288:2023 «System Life-Cycle Processes»
• PMI: Requirements Management — A Practice Guide, 2015
• INCOSE Guide to Writing Requirements, 2023