System of Systems — Σύστημα συστημάτων
Σύστημα συστημάτων — (αγγλ. System of systems - SoS) σύνολο συστημάτων που ενώνουν τους πόρους και τις δυνατότητές τους για τη δημιουργία ενός νέου, πιο σύνθετου συστήματος, με στόχο την επίτευξη συνολικού αποτελέσματος μεγαλύτερου/καλύτερου από αυτό που επιτυγχάνουν τα επιμέρους συστήματα δρώντας μεμονωμένα. Σήμερα τα συστήματα συστημάτων αποτελούν σημαντικό ερευνητικό κλάδο, για τον οποίο αναπτύσσονται εργαλεία ανάλυσης και μέθοδοι σχεδιασμού.
Περιγραφή
Οι συνήθως προτεινόμενες περιγραφές (όχι απαραίτητα ορισμοί) των συστημάτων συστημάτων παρατίθενται παρακάτω με τη σειρά εμφάνισής τους στη βιβλιογραφία:
- Η ενοποίηση συστημάτων σε ένα ενιαίο σύστημα συστημάτων εξασφαλίζει την ολοκλήρωση και αλληλεπίδραση συστημάτων διοίκησης, ελέγχου, επικοινωνίας και πληροφοριών, καθώς και πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (Intelligence, Surveillance and Reconnaissance) στον τομέα των τεχνολογιών πληροφοριών για τις ανάγκες των ενόπλων δυνάμεων.
- Τα συστήματα συστημάτων είναι μεγάλης κλίμακας παράλληλα και κατανεμημένα συστήματα, τα συστατικά στοιχεία των οποίων είναι τα ίδια σύνθετα συστήματα: περιγραφή στον τομέα των δομών επικοινωνίας και πληροφοριακών συστημάτων σε επιχειρήσεις.
- Το σύστημα εκπαίδευσης συστημάτων προϋποθέτει την ολοκλήρωση συστημάτων σε ένα σύστημα συστημάτων, γεγονός που συμβάλλει τελικά στην ανάπτυξη της κοινωνικής υποδομής: περιγραφή στον τομέα της εκπαίδευσης.
- Το σύστημα ολοκλήρωσης συστημάτων είναι μια μέθοδος ανάπτυξης, ολοκλήρωσης, διαλειτουργικότητας και βελτιστοποίησης συστημάτων για τη βελτίωση της απόδοσης σε μελλοντικά σενάρια μάχης: περιγραφή στον τομέα της ολοκλήρωσης πληροφοριακών συστημάτων στις ένοπλες δυνάμεις.
- Τα σύγχρονα συστήματα που περιλαμβάνουν προβλήματα συστήματος συστημάτων δεν είναι μονολιθικά, αλλά έχουν πέντε κοινά χαρακτηριστικά: επιχειρησιακή ανεξαρτησία επιμέρους συστημάτων, διαχειριστική ανεξαρτησία συστημάτων, γεωγραφική κατανομή, δράση ανάλογα με τις συνθήκες και εξελικτική ανάπτυξη: περιγραφή στον τομέα της εξελικτικής ανάπτυξης και των σύνθετων προσαρμοστικών συστημάτων στις ένοπλες δυνάμεις.
- Ο σχεδιασμός του συστήματος συστημάτων μιας επιχείρησης βασίζεται στον συνδυασμό των παραδοσιακών δραστηριοτήτων συστημικού σχεδιασμού με λειτουργίες/δραστηριότητες στρατηγικού σχεδιασμού και επενδυτικής ανάλυσης: περιγραφή στον τομέα των πληροφοριακών συστημάτων σε επιχειρήσεις.
- Το σύστημα συστημάτων ως σύνολο διατομεακών δικτύων ετερογενών συστημάτων που μπορούν να επιδεικνύουν επιχειρησιακή και διαχειριστική ανεξαρτησία, γεωγραφική κατανομή, καθώς και απρογραμμάτιστη και εξελικτική συμπεριφορά που δεν θα ήταν εμφανής εάν τα συστήματα και οι αλληλεπιδράσεις τους μοντελοποιούνταν χωριστά: περιγραφή στον τομέα των εθνικών συστημάτων μεταφορών, σύνθετων στρατιωτικών και διαστημικών ερευνών.
Συνολικά, όλες αυτές οι περιγραφές υποδηλώνουν ότι για τη βελτίωση της υποστήριξης λήψης αποφάσεων σε προβλήματα συστημάτων είναι απαραίτητος ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός συστήματος συστημάτων. Ειδικότερα, απαιτείται ένας αποτελεσματικός σχεδιασμός συστήματος συστημάτων που θα βοηθά τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων να καθορίζουν εάν οι σχετικές πτυχές υποδομής, πολιτικής και/ή τεχνολογίας ως αλληλένδετο σύνολο είναι καλές, κακές ή ουδέτερες με την πάροδο του χρόνου. Η ανάγκη αντιμετώπισης προβλημάτων συστημάτων είναι επίκαιρη όχι μόνο λόγω της αυξανόμενης πολυπλοκότητας των σημερινών προκλήσεων, αλλά και επειδή τέτοια προβλήματα απαιτούν μεγάλες χρηματικές και πόρων επενδύσεις με συνέπειες για πολλές γενεές.
Η εισαγωγή της έννοιας Σύστημα συστημάτων ως προσθήκη στην έννοια Σύστημα οφείλεται στο ότι για τα συστήματα συστημάτων δεν είναι κατάλληλες οι παραδοσιακές μέθοδοι συστημικής μηχανικής.