Hệ thống của các hệ thống
Hệ thống của các hệ thống — (tiếng Anh: System of systems - SoS) là tập hợp các hệ thống kết hợp tài nguyên và năng lực của mình để tạo ra một hệ thống mới phức tạp hơn, nhằm đạt được kết quả tổng thể lớn hơn/tốt hơn so với khi từng hệ thống hoạt động riêng lẻ. Hiện nay, hệ thống của các hệ thống là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng, trong đó các công cụ phân tích và phương pháp thiết kế đang được phát triển.
Mô tả
Các mô tả thường được đề xuất (không nhất thiết là định nghĩa) về hệ thống của các hệ thống được trình bày dưới đây theo thứ tự xuất hiện trong tài liệu:
- Việc tích hợp các hệ thống thành một hệ thống của các hệ thống duy nhất đảm bảo sự tích hợp và tương tác giữa các hệ thống chỉ huy, kiểm soát, liên lạc và thông tin, cũng như tình báo, giám sát và trinh sát (Intelligence, Surveillance and Reconnaissance) trong lĩnh vực công nghệ thông tin phục vụ nhu cầu của lực lượng vũ trang.
- Hệ thống của các hệ thống là các hệ thống song song và phân tán quy mô lớn, trong đó các thành phần bản thân chúng là các hệ thống phức tạp: mô tả trong lĩnh vực cấu trúc truyền thông và hệ thống thông tin trong doanh nghiệp.
- Hệ thống giáo dục theo hệ thống giả định việc tích hợp các hệ thống vào hệ thống của các hệ thống, từ đó cuối cùng thúc đẩy sự phát triển của cơ sở hạ tầng xã hội: mô tả trong lĩnh vực giáo dục.
- Hệ thống tích hợp hệ thống là phương pháp phát triển, tích hợp, tương thích và tối ưu hóa các hệ thống nhằm nâng cao hiệu suất trong các kịch bản chiến đấu tương lai: mô tả trong lĩnh vực tích hợp hệ thống thông tin trong lực lượng vũ trang.
- Các hệ thống hiện đại bao gồm các vấn đề của hệ thống của các hệ thống không phải là nguyên khối, mà có năm đặc điểm chung: tính độc lập vận hành của từng hệ thống, tính độc lập quản lý của các hệ thống, phân bổ địa lý, hoạt động theo tình huống và phát triển tiến hóa: mô tả trong lĩnh vực phát triển tiến hóa và các hệ thống thích nghi phức tạp trong lực lượng vũ trang.
- Thiết kế hệ thống của các hệ thống doanh nghiệp dựa trên sự kết hợp hoạt động thiết kế hệ thống truyền thống với các chức năng/hoạt động lập kế hoạch chiến lược và phân tích đầu tư: mô tả trong lĩnh vực hệ thống thông tin doanh nghiệp.
- Hệ thống của các hệ thống như tập hợp các mạng liên miền của các hệ thống không đồng nhất, có thể thể hiện tính độc lập vận hành và quản lý, phân bổ địa lý, cũng như hành vi không được lên kế hoạch và tiến hóa mà sẽ không hiện rõ nếu các hệ thống và sự tương tác của chúng được mô hình hóa riêng lẻ: mô tả trong lĩnh vực hệ thống giao thông quốc gia, nghiên cứu quân sự và vũ trụ phức hợp.
Tổng hợp tất cả các mô tả này cho thấy rằng để cải thiện hỗ trợ ra quyết định đối với các vấn đề hệ thống, cần có một hệ thống thiết kế hệ thống hoàn chỉnh. Cụ thể, cần có một hệ thống thiết kế hệ thống hiệu quả giúp những người ra quyết định xác định liệu các khía cạnh liên quan của cơ sở hạ tầng, chính sách và/hoặc công nghệ, xét như một tổng thể liên kết, là tốt, xấu hay trung lập theo thời gian. Sự cần thiết phải giải quyết các vấn đề hệ thống là cấp bách không chỉ vì sự phức tạp ngày càng tăng của các nhiệm vụ hiện nay, mà còn vì các vấn đề đó đòi hỏi các khoản đầu tư tài chính và tài nguyên lớn với hậu quả kéo dài qua nhiều thế hệ.
Việc đưa vào khái niệm Hệ thống của các hệ thống bổ sung cho khái niệm Hệ thống xuất phát từ thực tế là các phương pháp kỹ thuật hệ thống truyền thống không phù hợp với hệ thống của các hệ thống.